بحران کم آبی یکی از مسائلی است که در کنار مشکلات متعددی از قبیل آلودگی هوا،افزایش نسبی دما ،کاهش بارندگی های سال های اخیر و ..نقش پررنگ تری را به خود گرفته است. راهکارهای مختلفی در این خصوص پیشنهاد شده است و فعالیت هایی نیز از قبیل ذخیره آب در پشت سد هاو بستن آب رودخانه ها و ... نیز در برخی از شهرها انجام پذیرفته است. اما یکی از مهم ترین مسائل که شاید کمتر مورد توجه قرارگرفته است کاشت چمن به طور وسیع در سطح پارک ها و فضاهای سبز، شهرهای گوناگون می باشد. از آنجا که کاشت و نگهداری چمن به آبیاری تقریبا روزانه و مستمر نیاز دارد در این تحقیق سعی شده است. به برخی از نکات پیرامون کاشت چمن و ارتباط آن با بحران کم آبی پرداخته شود.

نوع بستر کاشت و همچنین انواع شبکه ها و موادی که به منظور استحکام بخشیدن به چمن فرش به کار می روند، می توانند روی سرعت تندش و ویژگی های کیفی چمن در تولید سبز فرش تاثیر بگذارند. سه نوع بستر شامل: خاک رس، مخلوط ماسه بادی و ضایعات سلولزی نخل (نسبت 10 به 1حجمی) و مخلوط ماسه بادی و کمپوست قارچ (نسبت10به 1حجمی) و همچنین سه نوع شبکه شامل توری پلاستیکی، گونی کنفی، لیف خرما و شاهد (بدون شبکه)، روی سه صفت سرعت تندش بذور، تراکم بوته و تراکم علف هرز در واحد سطح، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح پایه به طور کامل تصادفی با 12 تیمار (سه نوع بستر کاشت در چهار نوع شبکه) و در سه تکرار در سال 1380 در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران انجام شد. چمن مورد استفاده از نوع چمن های ورزشی و مخلوطی از چهار نوع بذر شامل: لولیوم پرنه رقم 'تایا' (40%)، پوآ پراتنسیس رقم 'ومبلی' (30%) و رقم 'سوبرا' (10%) و فستوکاروبرا رقم 'دیه گو' (20%) بود. نتایج نشان داد که میانگین زمان لازم برای تندش در تیمارهای شامل بستر خاک رس به طور معنی داری نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود (سرعت تندش کمتر) و استفاده از لیف خرما به عنوان شبکه، در کلیه تیمارها، باعث کاهش میانگین زمان لازم برای تندش شد. بین سایر تیمارها از نظر زمان لازم برای تندش اختلاف معنی داری مشاهده نشد. از نظر میزان علف های هرز، تیمارهای بستر خاک رس و همچنین تیمارهای شامل لیف خرما در مقایسه با سایر تیمار ها علف هرز بیشتری در واحد سطح نشان دادند.  همچنین بسترهای رسی بیشترین تراکم بوته و بستر های ماسه و ضایعات سلولزی نخل کمترین تراکم بوته را دارا بودند. لیف خرما در کلیه تیمار ها باعث افزایش تراکم بوته شد.

از آنجایی که کاشت چمن فرآیندی است پر زحمت، استفاده از روشهای جدید و سریع کاشت نظیر قطعه کاری، جهت احیاء و ترمیم فضای سبز ضروری به نظر می رسد. نوع بسترکاشت و همچنین انواع شبکه ها که به منظور استحکام بخشیدن به قطعات چمن به کار می روند می توانند روی ویژگی های کیفی تولید چمن قطعه ای تاثیر بگذارند. این تحقیق به منظور بررسی اثر چهار ترکیب خاکی شامل خاک رس، (30% کمپوست + 70% رس)، (30% کمپوست + 30% رس + 40% ماسه) و (10% پیت ماس + 90% رس) و چهار نوع شبکه شامل توری پلاستیکی، توری فلزی، گونی پلاستیکی و بدون شبکه (شاهد) در تولید چمن قطعه ای بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با 16 تیمار و در سه تکرار طی دو سال (1388 و 1389) به اجرا در آمد. چمن مورد استفاده از نوع چمنهای ورزشی و مخلوطی از سه گونه و پنج رقم بود. نتایج نشان داد میانگین صفات رنگ، کلروفیل a، مجموع کلروفیل و میزان کلروفیل کل پس از اولین یخبندان زمستان در بستر (30% کمپوست + 70% رس) به طور معنی داری بیشتر از بقیه بستر ها بود. از طرفی بستر های دارای درصد رس بالاتر حائز یکنواختی و تراکم علفهای هرز بیشتری بودند.از نظر رنگ، کلروفیل b و میزان کلروفیل کل پس از اولین یخبندان زمستان بستر های دارای کمپوست نسبت به بقیه بسترها برتری داشتند. بالاترین استحکام در شبکه گونی پلاستیکی بدست آمد و میزان علفهای هرز در این تیمار نسبت به بقیه شبکه های مورد استفاده به طور معنی داری کمتر بود.

در پژوهش حاضر، اثر سه نوع بستر خاک رس، مخلوط ماسه بادی و ضایعات سلولزی نخل خرما (نسبت 10 به 1 حجمی) و مخلوط ماسه بادی و کمپوست قارچ (نسبت 10 به 1 حجمی) و همچنین تاثیر سه نوع شبکه، شامل توری پلاستیکی، گونی کنفی، لیف خرما و شاهد (بدون شبکه)، بر برخی صفات کیفی مانند سرعت رشد، تراکم ریشه، مقدار کلروفیل و وزن و استحکام قطعات چمن، در سال های 1381 و 1382 در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران بررسی شد. چمن مورد استفاده از نوع چمن های ورزشی و مخلوطی از چهار نوع بذر لولیوم (Lolium perenne) رقم "تایا" (40%)، پوآ (Poa pratensis) رقم "ومبلی" (30%) و رقم "سوبرا" (10%) و فستوکا (Festuca rubra) رقم "دیه گو" (20%) بود. برای اجرای این تحقیق از آزمون فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی استفاده شد. نتایج نشان داد که سرعت رشد، وزن قطعات چمن و مقدار کلروفیل برگ در بسترهای رسی به طور معنی داری بیشتر از بسترهای ماسه ای بود و تراکم ریشه و استحکام قطعات چمن در بسترهای ماسه ای به طور معنی داری بیشتر از بسترهای رسی بود. سرعت رشد، تراکم ریشه و مقدار کلروفیل در تیمارهای بهره گیری از ضایعات سلولزی نخل خرما به عنوان شبکه، افزایش یافتند و بیشترین استحکام با استفاده از توری پلاستیکی بدست آمد.

این پژوهش به منظور بررسی اثر تراکم های مختلف کاشت بر برخی خصوصیات مورفیزیولوژیک چمن ورزشی در شرایط تنش کم آبی انجام شد. آزمایش به صورت کرت های خرد شده، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل تنش کم آبی در سه سطح 90 (شاهد)، 60 و 30% ظرفیت زراعی و تراکم کاشت 20، 30 و g Seed/m2  40 بود. بذرها با توجه به تراکم های مورد نظر در کرت هایی به ابعادm2  3×2 کشت شدند. دو ماه پس از کاشت، تنش کم آبی به مدت 3 هفته اعمال شد. نتایج نشان داد که تیمار ها تأثیر معنی داری بر صفات مورد ارزیابی داشتند. بیش ترین وزن تر و خشک اندام هوایی، طول برگ و محتوای کلروفیل کل در تیمار 90% ظرفیت زراعی و تراکمg Seed/m2  20 مشاهده شد. در حالیکه بیش ترین وزن تر و خشک ریشه، حجم ریشه و کربوهیدرات کل در تیمار 30% ظرفیت زراعی و تراکمg Seed/m2  20 به دست آمد. همچنین بیش ترین میزان پرولین در تیمار 30% ظرفیت زراعی و تراکمg Seed/m2  40 بود. بنابراین با توجه به نتایج، تراکم کاشت g Seed/m2 20 و آبیاری در سطح 90% ظرفیت زراعی تأثیر مطلوب تری بر شاخص های رویشی و فیزیولوژیک چمن ورزشی داشت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

نظر به اهمیت فوق العاده چمن در طراحی و ایجاد فضای سبزاستفاده از یک ماده آلی مناسب به جای کود حیوانی وکمپوست زباله شهری با توجه به معایب آنها به منظور کشت چمن ضروری است. بنابراین در این پژوهش امکان استفاده از روش جدید هیدرومالچینگ (مخلوط بذر+مواد آلی+آب+کود+مواد دیگر بر سطح مورد نظر توزیع می شود) بررسی شد. ماده آلی مورد استفاده، ضایعات کارخانجات قارچ،(Spent Mushroom Compost- SMC)  بود که با دو درجه پوسیدگی شش ماهه و یک ساله در دو زمان بهار و پاییز استفاده شد. آزمایش به صورت آزمایش فاکتوریل (2×2×2) در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت و صفاتی چون تراکم، استقرار، یک نواختی و رنگ اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که استفاده از کمپوست قارچ آثار بهتری در جوانه زنی تراکم، استقرار، یک نواختی و رنگ نسبت به کود حیوانی داشته است. کمپوست قارچ شش ماهه با توجه به این که تراکم و یک نواختی بهتری ایجاد کرد و مدت زمان کمتری نیز نگه داری می شود کم هزینه تر می باشد و قابل توصیه تر است. در کشت بهاره نیز صفاتی همچون تراکم، استقرار، یک نواختی و جوانه زنی بهتر بودند. بنابراین به طور کلی استفاده از روش هیدرومالچینگ با کمپوست قارچ شش ماهه در فصل بهار توصیه می شود.